De verbouwing van de Nieuwe Kerk is in volle gang, maar het project staat onder druk. Voor het laatste onderdeel van de werkzaamheden ontbreekt nog altijd een flink geldbedrag van 9 ton. Wordt dit geld niet voor het einde van de maand juli gevonden, dan is het onzeker of de verbouwing kan worden afgerond. “Als dit laatste deel niet gerealiseerd kan worden, loopt de toekomst van de kerk gevaar.”  

Het doel van de verbouwing is om de Nieuwe Kerk beter geschikt te maken voor zowel religieuze als culturele activiteiten voor een breder publiek. De werkzaamheden gingen oktober 2025 van start en zijn opgedeeld in drie fases.   

Inmiddels wordt gewerkt aan de eerste twee delen van het project. Zo is het deel waarin onder meer een nieuwe dagkapel wordt gerealiseerd, bijna afgerond.   
  
Kerk en cultuur onder een dak  
De grootste uitdaging zit in het laatste deel van de verbouwing. Dit gedeelte bestaat uit drie kleinere zalen waarin een nieuwe zij-entree, toiletten en een kleine keuken moeten komen. Juist deze functies zijn volgens directeur Nyncke Graafland essentieel voor het dagelijks gebruik van de kerk.  

“Die kleinere zalen maken het mogelijk om tegelijkertijd verschillende activiteiten te organiseren. Denk aan bijeenkomsten van de kerkelijke gemeente zoals vergaderingen of bijbelkringen. Overdag kan het dienen als aanvullende ruimte voor lopende tentoonstellingen”, zegt Graafland.   
  
Ook bij grotere evenementen spelen de ruimtes een belangrijke rol volgens de directeur. Zo kunnen ze gebruikt worden als kleedkamers of voorbereidingsruimtes voor koren en artiesten, bijvoorbeeld bij muzikale uitvoeringen zoals de Matthäus-Passion.   
 
“Deze dagelijkse activiteiten vormen de financiële basis voor het behoud van dit monumentale gebouw”, aldus Graafland. “De verbouwing zorgt ervoor de Nieuwe Kerk klaar is voor de toekomst.”  

De laatste loodjes voor de financiering wegen zwaar. Voor de totale verbouwing kost ongeveer 4,5 miljoen euro. Daarvan ontbreekt nog zo’n 900.000 euro. En juist over dat bedrag moet op korte termijn duidelijkheid komen: in juli moet de organisatie beslissen of de laatste fase van de verbouwing kan doorgaan. Daarvoor moet het geld bij elkaar verzameld zijn.   

“Wanneer dat niet lukt, is het nog twijfelachtig of we dit laatste gedeelte van de kerk kunnen verbouwen”, vertelt de directeur.  

Volgens Graafland valt de herinrichting van de kerk tussen wal en schip als het gaat om subsidies. “We doen geen pure restauratie, maar zetten ook niet alleen in op een cultureel programma. Daardoor passen we niet goed binnen de bestaande fondsen”, legt ze uit.  
  
‘Slapeloze nachten’  
Daar komt bij dat een mogelijke bijdrage van de gemeente nog onzeker is. In maart nam de raad weliswaar een motie aan om opnieuw te kijken naar financiële steun voor de verbouwing, maar een concreet bedrag is nog niet toegezegd.   

Het stadsbestuur moet nu onderzoeken of en hoeveel geld er beschikbaar is. Eerder vroeg de kerk om een bijdrage van zeven ton, maar de vraag is of en hoeveel de kerk krijgt. “Er is nog heel veel twijfel”, vertelt de directeur. “Daar heb ik wel slapeloze nachten van.”  

Toekomst in gevaar  
Om die reden heeft Graafland onlangs een video-oproep gedaan via sociale media. Daarin vraagt ze mensen om mee te denken of bij te dragen aan de laatste fase van de verbouwing. De nood is volgens de directeur hoog.   
  
“Het lijkt misschien een klein onderdeel, maar als we dit laatste deel niet kunnen realiseren, komt het gebruik van de kerk in gevaar”, zegt ze. “En daarmee uiteindelijk ook het onderhoud en de toekomst van het monument.”