De TU Delft blijkt soms zonder hun medeweten namen van studenten en medewerkers te delen met de politie, schrijft journalistiek platform Delta. Het gaat om mensen die willen meedoen aan aangekondigde demonstraties op de campus. Navraag leert dat deze werkwijze valt binnen een convenant tussen politie en TU. Amnesty International is kritisch: “Wie waarvoor demonstreert, zijn gevoelige persoonsgegevens die niet thuishoren in databanken.”

Hoe vaak de TU Delft de namen van demonstrerende studenten en medewerkers met de politie deelt, kan ze niet zeggen. Volgens een TU-woordvoerder wordt daarvan geen overzicht bijgehouden, wat erop wijst dat dit vaker voorkomt. De politie wil er niks over kwijt. Zij ‘kan niet ingaan op interne werkwijzen, individuele casuïstiek en/of informatieverstrekkingen’, schrijft een woordvoerder. “Dit, omdat wij geen operationele informatie delen.”

WOO-verzoek
Delta stuitte op de praktijk door informatie uit een WOO-verzoek. De universiteit valt als overheidsinstantie onder de Wet Open Overheid. Informatie uit WOO-verzoeken is openbaar, maar de TU heeft geen website waarop deze is terug te vinden. Delta kreeg de documenten van degene die het verzoek heeft gedaan, journalist Samuel Arrascaeta.

Het gaat onder meer om mailwisselingen in opmaat naar de Delft Career Days 2024. Actiegroep End Fossiel had voor 19 februari dat jaar een bezetting aangekondigd tijdens deze carrièremarkt, omdat er fossiele bedrijven zouden komen om studenten te werven. Uit de documenten blijkt dat de TU hiervan op de hoogte was gesteld door de activisten en dat er met hen overleg was over een goed verloop van de demonstratie.

Vijf leden van End Fossil
Desondanks deelde de afdeling Integrale Veiligheid vijf dagen voor aanvang de namen van vijf End Fossil-leden met de politie. In de WOO-stukken zijn die namen zwartgelakt. Achter één staat dat het gaat om een medewerker van de faculteit Mechanical Engineering, bij de rest staan geen verdere details. Waren de andere vier studenten? De TU houdt het op ‘(oud-)leden van de TU Delft-gemeenschap’. “Omwille van de privacyregels gaan wij niet in op de specifieke identiteit of studiestatus van individuele personen”, schrijft de woordvoerder erbij.

De betreffende mail bevat weinig meer tekst dan de vijf namen. Deelde de TU die uit zichzelf of op verzoek van de politie? Dat laatste, benadrukt de TU-woordvoerder. “Er is informatie verstrekt op basis van een verzoek van de politie. De TU Delft en de politie werken samen op basis van een convenant. Dit convenant biedt de mogelijkheid om, binnen de kaders van de privacywetgeving, informatie uit te wisselen wanneer dit noodzakelijk is voor een adequate risico-inschatting.”

Algemene context
Op welk mogelijk risico doelen TU en politie? Dat blijft vaag voor wat betreft de TU, deze specifieke bezetting, de actiegroep en de vijf activisten. De politie zegt er niks over en de TU- woordvoerder schetst alleen een algemene context: “Universiteiten hebben in het verleden helaas meerdere keren hebben meegemaakt dat aangekondigde demonstraties uitmondden in bezettingen waarbij sprake was van vernielingen, geweld, lokaalvredebreuk en andere strafbare feiten, waardoor politie-ingrijpen noodzakelijk werd. Om escalatie te voorkomen en de veiligheid te waarborgen, geven wij gehoor aan verzoeken van de politie die nodig zijn voor hun risico-inschatting.”

Overigens geeft de TU niet standaard gehoor aan zo’n verzoek, aldus de woordvoerder. ‘Daartoe aangewezen functionarissen’ van de TU zelf kijken eerst naar ‘geldende wettelijke grondslagen, waaronder noodzaak en proportionaliteit, conform de geldende privacy- en veiligheidsprocedures’, meldt hij.

Als de informatie na die check wel wordt gedeeld met de politie, stelt de TU de betreffende medewerkers en studenten daarvan niet op de hoogte. Dat zou ‘niet aan de TU Delft’ zijn. De politie lijkt dat ook niet te doen. Delta vroeg Michael (dit is een schuilnaam), inmiddels oud-student en destijds één van de trekkers van End Fossil, of hij er ooit iets van heeft vernomen. Zijn antwoord is nee. Hij is ook nooit vervolgd of veroordeeld.

Veilige campusomgeving
Of politie of justitie de mensen wier namen ze deelde wel eens heeft vervolgd, weet de TU niet. “Het is niet aan de TU Delft om in te gaan op de aard van de verdenkingen, eventuele aangiftes, vervolging of veroordelingen van individuen. Deze vragen vallen volledig binnen de verantwoordelijkheid van de politie en het Openbaar Ministerie. Onze rol beperkt zich tot het faciliteren van een veilige campusomgeving, waarbij het beoordelen en wegen van strafrechtelijke verdenkingen aan justitie is.” Ook de politie doet hier geen mededelingen over.

Feit is dat de bezetting van 19 februari 2024 gemoedelijk verliep. Delta-verslaggevers waren er de hele dag aanwezig om een liveblog bij te houden. Mensen hielden praatjes, er was eten, een kringgesprek en er werden spandoeken beschilderd. Aan het begin van de avond kondigde de afdeling Integrale Veiligheid een vervroegde sluiting van het gebouw aan. De politie liet weten mensen meteen te zullen aanhouden als ze niet zouden meewerken. Daarvan kwam het niet. De activisten ruimden tijdig hun spullen op en stonden even na 20.00 uur buiten.

Convenant
Delta heeft de TU en de politie gevraagd om het convenant te mogen inzien, om te kunnen verifiëren wat hier precies in staat over het delen van persoonsgegevens. Beide willen het niet delen, omdat het geen openbaar document zou zijn. Volgens de TU bestaat het sinds 2015, is het in 2020 geactualiseerd en is het nog steeds van kracht. De politie voegt daar een omschrijving van de betreffende bepaling aan toe:

“Voor wat betreft het delen van informatie is in het convenant geregeld dat de politie slechts structureel en specifiek omschreven politiegegevens kan verstrekken, indien en voor zover deze verstrekking noodzakelijk is met het oog op een zwaarwegend belang en past binnen de kaders van art. 20 Wpg, en dat de TU Delft slechts persoonsgegevens aan de politie mag verstrekken, indien en voor zover er een gerechtvaardigd belang of een andere grondslag voor verstrekking voorhanden is als bedoeld in de AVG, zulks onverminderd de overige op partijen rustende verplichtingen als bedoeld in de AVG.”

Criminalisering van demonstranten
Delta heeft Amnesty International gevraagd om een reactie op de werkwijze van politie en TU. De mensenrechtenorganisatie is expert op het gebied van demonstratierecht en heeft zich in het verleden meermaals kritisch uitgelaten over de manier waarop universiteiten daarmee omgaan.

Ook nu is Amnesty kritisch. “Het is behoorlijk zorgwekkend wanneer de politie actief de identiteit van vreedzame demonstranten achterhaalt. De politie mag niet zomaar registreren wie er demonstreert, maar we weten al langer dat de politie dit in de praktijk wel doet. Bijvoorbeeld door onrechtmatige ID-controles, online monitoren en in dit geval zelfs via de universiteit. Wie waarvoor demonstreert, zijn gevoelige persoonsgegevens die niet thuishoren in databanken”, schrijft een woordvoerder.

Surveillance
Amnesty vindt dat ‘dit soort surveillance door de politie’ bijdraagt aan de criminalisering van demonstranten, wat kan zorgen voor een zogenaamd chilling effect. “Mensen durven minder goed voor hun mening uit te komen en denken wel drie keer na voordat ze gaan demonstreren.”

“Zeker een universiteit zou pal moeten staan voor het beschermen van een veilige ruimte waar in alle privacy vreedzaam gedemonstreerd kan worden”, aldus Amnesty. “Het uitwisselen van ideeën en uiten van meningen hoort vrij te zijn van surveillance. Het is belangrijk het gesprek aan te gaan met de mensen die willen demonstreren om hun zorgen aan te horen. De politie, en ook de universiteit, zou in de eerste plaats uit moeten gaan van de vreedzaamheid van het protest.”

De TU zegt te handelen ‘met grote zorgvuldigheid en respecteren de privacy van de leden van onze gemeenschap’. “Tegelijkertijd hebben wij te maken met een veiligheidsconvenant en de realiteit van eerdere ongeregeldheden. Wij opereren hierin binnen de wettelijke kaders die informatie-uitwisseling bij veiligheidsrisico’s mogelijk maken.”

Demonstratierichtlijnen TU Delft
Sinds oktober 2025 gelden op de TU vernieuwde demonstratierichtlijnen. Die zijn over het algemeen minder rigide dan de vorige, omdat die onwettige of mogelijk onwettige bepalingen bevatte. Zo is na juridisch advies van de directie Legal Services, dat de TU heeft gedeeld met Delta, het verbod op gezichtsbedekkende kleding iets afgezwakt.

Binnen TU-gebouwen staat dat verbod nog, daarbuiten is gezichtsbedekking alleen verboden als die ‘kennelijk wordt gebruikt om (anoniem) strafbare feiten of overtredingen te begaan’. Het juridisch advies benoemt echter ook de onzekerheid over deze bepaling, omdat de (Europese) rechter nog geen uitspraak heeft gedaan over de vraag wat zwaarder weegt: het recht op (anoniem) demonstreren of de Wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding.

In de nieuwe demonstratierichtlijnen is ook de regel geschrapt dat gebouwen niet mogen worden bezet en dat in- en uitgangen niet mogen worden geblokkeerd. Dat mag namelijk wel. Het enige verbod dat hier overeind is gebleven is dat vluchtroutes en noodin- en uitgangen vrij moeten blijven. In de richtlijnen is niets opgenomen over het mogelijk delen van namen van demonstranten met de politie.

Dit is een artikel van onze mediapartner Delta