Keizer bezoekt Delft: banden met Japan gaan eeuwen terug

Joey Hut Joey Hut

Keizer Naruhito van Japan komt op woensdag 17 juni langs in Delft. Hoewel een bezoek van de keizer uniek is, gaan de banden tussen de Prinsenstad en het land van de rijzende zon eeuwen terug. Omroep Delft zet drie opvallende connecties op een rij.

Keizer Naruhito en zijn vrouw Masoko | Foto: Ministry of Foreign Affairs of Japan via Wikimedia

De Delftse samoerai
Een van de opvallendste verbintenissen tussen Delft en Japan is de Delftenaar Jan Joosten van Lodensteyn (1556-1623), die het in Japan schopte tot samoerai. Een Japanse samoerai was vergelijkbaar met een Europese ridder.

Van Lodensteyn kwam in het jaar 1600 met het schip De Liefde aan in Japan. Dit na een reis van bijna twee jaar, waarbij slechts 24 van de 110 bemanningsleden de tocht overleefden.

Een beeld van Jan Joosten van Lodensteyn in Tokyo | Foto: 高木あゆみ via Wikimedia

Aangekomen in Japan won Van Lodensteyn het vertrouwen van Tokugawa Ieyasu, de krijgsheer die later shogun werd. De shogun was in de Japanse geschiedenis voor een lange tijd de feitelijke leider, terwijl de keizer vereerd werd als een god maar minder zeggenschap had.

De Delftenaar groeide uit tot adviseur op het gebied van handel en kreeg de status van samoerai. Voor zover bekend is het aantal Europeanen dat deze titel kreeg op één hand te tellen.

En misschien belangrijker: de machthebbers van Japan stonden mede door Van Lodensteyn welwillend tegenover handel met Hollanders. Dit terwijl de Portugezen, die ook voet aan de grond probeerden te krijgen in Japan, op den duur niet meer welkom waren op de eilanden.

De naam van Van Lodensteyn leeft bovendien nog altijd voort in Japan. De wijk Yaesu, bij het centraal station van Tokyo, is vernoemd naar de Delftse zeevaarder. Yaesu is een verbastering van zijn Japanse naam Yayōsu. In Delft herdenkt het Jan Joostenplein in de wijk Vrijenban de samoerai.

Delfts Blauw
Na verloop van tijd werd Nederland het enige Europese land waarmee Japan handel dreef. Vanaf 1641 had de Nederlandse republiek beschikking tot de handelspost Dejima, een klein eilandje dat via een brug verbonden was met de kust van Nagasaki.

Plattegrond van handelseiland Dejima | Bron: Koninklijke Bibliotheek

En de handel met Japan bleek belangrijk voor de ontwikkeling van een van de grootste iconen van de Prinsenstad: Delfts Blauw. De productie van het blauw-witte aardewerk was geïnspireerd op het Chinese keramiek.

De Chinese meesterwerkjes waren echter duur en moeilijk naar Europa te krijgen. In Delft werden goedkope alternatieven geproduceerd. Hier werd onder meer Japans porselein gebruikt als voorbeeld voor eigen werk.

Een Delfts Blauwe vaas in Japanse stijl uit 1680 | Foto: Daderot via Wikimedia

Nieuwe Kerk
Waar er tot op heden nooit een keizer van Japan in Delft kwam, waren er eerder al wel familieleden te zien. In 2002 was kroonprins Fumihito aanwezig bij de uitvaart van prins Claus (echtgenoot van Prinses Beatrix) in de Nieuwe Kerk.

Kroonprins Fumihito en zijn vrouw Kiko bij de uitvaart van prins Claus | Foto: Willem de Bie via Stadsarchief Delft

Fumihito is de jongere broer van keizer Naruhito. Omdat de huidige keizer geen zoon heeft en vrouwen volgens de huidige Japanse regels niet in aanmerking komen voor de troon, staat Fumihito bovenaan in de lijn van troonopvolging.

Ruim twintig jaar nadat een toekomstige generatie van het Japanse keizerlijk huis Delft bezocht, zet nu voor het eerst een regerende Japanse keizer voet in de Prinsenstad.

Deltares
Woensdag 17 juni komt keizer Naruhito naar Delft. Dan bezoekt hij wateronderzoeksinstituut Deltares. Heel lang zal het bezoek niet duren. Hij komt in de middag en moet in de avond aanschuiven bij een staatsbanket op het Paleis op De Dam in Amsterdam.

Advertentie Delft Buisiness Banner 3
Advertentie Delft Buisiness Banner 1
LIVE