In de Delftse straten liggen sinds eind januari zes nieuwe struikelstenen. Op deze stenen staan de namen van Joodse Delftenaren die in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd. Willem-Jan Pijnacker Hordijk van Stichting Herinneringsstenen Delft vertelt erover in radioprogramma Delft Centraal.  

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er ongeveer 142 joodse Delftenaren weggevoerd. “Het is ingewikkeld, want na het bombardement in Rotterdam kwamen er vluchtelingen naar Delft”, zegt stadsgids Willem Jan Pijnacker Hordijk. “We weten niet precies wie van de onderduikers Rotterdams en wie Delfts was.” 

Momenteel liggen er in Delft 73 struikelstenen, waarvan zes nieuwe. Het duurt soms een hele tijd voordat een steen eindelijk kan worden gelegd. “Met behulp van Stadsarchief Delft willen we namelijk de nabestaanden traceren en uitnodigen voor de bijbehorende ceremonie”, legt Pijnacker Hordijk uit. “Het is recherchewerk.” 

Het lukt Stichting Herinneringsstenen niet altijd om de nabestaanden te vinden. “Soms moeten we dan de knoop doorhakken en de steen toch maar leggen.”  

Mevrouw Rachel Heersch 
Eén van de nieuwe zes stenen herdenkt mevrouw Rachel Heersch, vertelt Pijnacker Hordijk. Zij was muzieklerares en verhuisde in 1920 naar een pand op de Binnenwatersloot. Na zes jaar had ze genoeg geld gespaard om het huis te kopen.  

Eind 1942 mochten de Joodse inwoners geen huizen meer in bezit hebben. Mevrouw Heersch werd verplicht haar huis te verkopen. Ten einde raad probeerde ze zich van het leven te beroven.  

Haar onderbuurman trof haar bewusteloos aan en bracht haar naar het ziekenhuis. Een week later werd haar huis in beslag genomen door de Niederländische Grundstücksverwaltung, die als doel had om Joods vastgoed te onteigenen en beheren. Ook haar spaartegoed en beleggingen werden afgepakt. 

In 1943 werd de 74-jarige mevrouw Heersch gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibor en is daar vermoord.  

Logistieke operatie 
In juni is de stichting van plan nog twaalf stenen erbij te leggen. Het hangt van verschillende zaken af welke stenen dat zijn. “We beginnen vaak met diegenen waar we veel informatie over hebben en we proberen ze ook dicht bij elkaar te houden”, zegt Pijnacker Hordijk. “Het is een hele logistieke operatie.” 

In de toekomst zou de stichting ook graag een monument zien voor alle Joodse slachtoffers in Delft. “Maar voor nu concentreren we ons op één monumentje per persoon.”