De verhoudingen in de Delftse politiek staan onder druk. Terwijl eerder discussie ontstond doordat enkele raadsleden van Pro, D66 en STIP weigerden FvD-commissieleden de hand te schudden, slaan VVD, CDA en Hart voor Delft nu bewust de presentatie van het coalitieakkoord over.

“CDA, Hart voor Delft en de Delftse VVD hebben de beoogde coalitiepartijen laten weten dat zij de presentatie van het coalitieakkoord op 9 juni overslaan”, laat VVD-fractievoorzitter Tessa van den Berg weten. Ze legt uit: “Wij vinden dat moment vooral bedoeld voor de coalitiepartijen en kiezen ervoor ons oordeel te baseren op de inhoud van het akkoord.”

Deuk in verwachtingen
Hoewel Van den Berg stelt dat het moment vooral voor de coalitiepartijen is, is het op zijn minst opvallend dat de drie grootste oppositiepartijen overslaan. Een aantal weken geleden koesterden deze drie juist nog de hoop om zelf mee te doen in de coalitie.

Uiteindelijk adviseerde de door Pro aangewezen verkenner Co Engberts voor een coalitie van Pro, D66 en STIP. Het betekende een deuk in de verwachtingen van Van den Berg en consorten.

In het debat van 1 april over het advies van de verkenner werd al duidelijk dat Hart voor Delft, VVD en CDA verbolgen waren over de keuze. Zo wees CDA-fractievoorzitter Frank Visser erop dat zijn partij door het gros van de raad werd gezien als mogelijke coalitiepartner.

Irritatie voelbaar
De irritatie was toen ook al duidelijk voelbaar bij de liberale partij. “Waarom kiest u ervoor de VVD uit te sluiten?”, vroeg Van den Berg aan Pro-fractievoorzitter Rinske Wessels.

Van uitsluiten was volgens Wessels geen sprake. Zij en haar beoogd coalitiegenoten beloofden juist dat er ook ruimte zou komen voor plannen van de oppositie. Of die ruimte er komt, is afwachten.

“Tijdens eerdere gesprekken hebben wij aandacht gevraagd voor veiligheid, wonen, bereikbaarheid en gezonde gemeentefinanciën”, aldus Van den Berg, mede namens collega’s Frank Visser en Bram Stoop (Hart voor Delft). “We zijn benieuwd of en hoe die onderwerpen een plek hebben gekregen in het akkoord.”

Minimale meerderheid
Ondertussen klinkt ook van kleinere partijen op de oppositiebanken kritiek op de coalitiepartijen. Zo laat PVV-commissielid Marcel Koelewijn geen kans onbenut om te klagen over ‘achterkamertjespolitiek’.

Hij plaatste op 17 mei nog een bericht op de website van de PVV Delft, waarin hij stelt dat burgemeester en wethouders het in Delft voor het zeggen hebben, mede omdat de coalitiepartijen in de gemeenteraad hen geen strobreed in de weg leggen.

Minimale minderheid
Niet iedereen zou het zo stellig willen zeggen. Tegelijkertijd klagen ook andere oppositiepartijen dat de stad wordt bestuurd door drie partijen, terwijl er in de stad ook veel mensen zijn die niets hebben met het linkse, progressieve geluid dat zij vertegenwoordigen. Visser wees er in april bijvoorbeeld op dat de beoogde coalitie slechts een minimale meerderheid van de stemmen kreeg bij de verkiezingen.

Bij elkaar hadden de coalitiepartijen 24.217 stemmen. In totaal werden 47.496 geldige stemmen uitgebracht. Daarmee kreeg de coalitie een krappe 51 procent. Door restzetels kregen de grootste drie partijen echter 22 van de 39 zetels, een comfortabele meerderheid in de gemeenteraad.

FvD’ers overgeslagen
De gespannen verhoudingen beperken zich niet tot de discussie over de nieuwe coalitie. Ook op persoonlijk vlak liep de afgelopen weken de spanning op. Zo ontstond commotie toen enkele raadsleden van Pro, D66 en STIP weigerden Forum voor Democratie (FvD)-commissieleden een hand te geven. FvD-fractievoorzitter Samuel van Rij vindt het niet passen bij de omgangsvormen van de gemeenteraad, maakte hij na dit incident duidelijk.

Pro, D66 en STIP maakten deze keuze, mede vanwege uitingen van FvD’ers. Zo zei D66-fractievoorzitter Brendan Analikwu tegen het AD dat beelden van Kayleigh van Koppen met een controversiële Prinsenvlag bij een anti-azc-protest bijdroegen aan het besluit om de beleefdheidsvorm te negeren.

Van Koppen is sowieso een figuur die de tongen losmaakt. De Delftse Forum-politica zou een relatie hebben met John A., die in het AD wordt omschreven als een ‘neonazi’ en eerder werd veroordeeld voor onder meer het aanzetten tot discriminatie.

Harde taal
Ook voorafgaand aan de verkiezingen werd het debat in de gemeenteraad al wat harder. Zo mondde een debat over de komst van een asielopvanglocatie aan de Brasserskade in februari uit in harde taal. Nadat VVD’er Avinash Krishnasing opperde dat er 24 uur per dag beveiliging zou moeten komen, vergeleek PvdA’er Simon de Rijk dit met de situatie in een concentratiekamp.

Krishnasing zei toentertijd zich te verbazen over de toon van dat debat: “Normaal gesproken zijn er gelijkwaardige, nette omgangsvormen.” Burgemeester Alexander Pechtold en zijn voorganger Marja van Bijsterveldt benadrukten meermaals dat Delft, vergeleken met veel andere gemeenten, een relatief gemoedelijke raad kent.

De discussies rond de coalitievorming, Forum voor Democratie en het azc-debat laten echter zien dat ook in Delft de politiek verhardt.