Ruimte voor nieuwe plannen, onderhoud aan drie bruggen over de Schie en onzekerheid door internationale spanningen. Daarmee moet de stad rekening houden, blijkt uit de Kadernota 2027-2030 van de gemeente Delft.

In de kadernota beschrijft het college hoe Delft er financieel voor staat en waar rekening mee gehouden moet worden bij het maken van de begroting. Voor dit jaar staan er geen nieuwe voorstellen in. Die keuzes worden gemaakt door het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad.

Ruimte voor nieuwe plannen
Volgens wethouder Martina Huijsmans (D66, Financiën) staat Delft er financieel goed voor. Dat is een ander beeld dan vier jaar geleden. De stad had het toen zwaar door onder andere de kosten van de spoorzone en doordat de gemeente werd gekort door het Rijk. “We zijn meer gaan prioriteren en je ziet nu dat zich dat uitbetaalt”, zegt Huijsmans.

Hierdoor is er, naast alles dat al loopt, ook ruimte voor het nieuwe college om nieuwe plannen uit te gaan voeren. De wethouder spreekt over een financiële ruimte van ongeveer 15 miljoen euro. Deze schatting is mede-afhankelijk van het onderscheid tussen incidentele kosten, die je in een keer betaalt, en structurele kosten, die over meerdere jaren worden betaald.

Lokale belastingen mogelijk hoger
Delft vervangt rioleringen en houdt daarbij rekening met het veranderende klimaat. “Zo zijn er steeds meer en grotere stortbuien. Op zulke momenten kunnen de straten onder water staan. Voor je weet kan ook je kelder onder lopen”, legt de wethouder uit.

Om dat te voorkomen, investeert de gemeente in klimaatbestendige riolering. Daardoor stijgen ook de kosten.

Ook de afvalstoffenheffing gaat omhoog. Dat komt doordat het Rijk de belasting op afvalverbranding en CO2-uitstoot verhoogt. Volgens Huijsmans helpt betere afvalscheiding om die stijging te beperken. “Als mensen minder restafval produceren en meer recyclen, dan nemen de kosten af. Maar dat is een complex traject voor de lange termijn.” De nadere uitwerking hiervan volgt bij de programmabegroting.

Jeugdzorg
Ook de jeugdzorg blijft een financieel aandachtspunt. Delft doet al veel om de stijging van de kosten zoveel mogelijk te beperken. Zo wordt er bijvoorbeeld meer groepstherapie toegepast, in plaats van individuele therapieën.

“De kosten zijn moeilijk te verlagen, maar we doen heel erg ons best om ze in ieder geval niet heel veel hoger te laten worden”, zegt Huijsmans. Daarin blijft het ook onzeker hoeveel geld het Rijk hiervoor beschikbaar stelt. “De kosten daarin worden niet allemaal door het Rijk vergoed en ook in de nabije toekomst zien we hierin nog geen verandering.”

Onrust in het buitenland
In de kadernota staan ook de zorgen over de impact van internationale onrust, zoals de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens Huijsmans kan dit leiden tot stijgende energieprijzen, duurdere materialen en mogelijke personeelstekorten.

“Het kan zomaar zijn dat bouwmaterialen niet meer beschikbaar zijn of veel duurder worden,” zegt de wethouder. Daarbij geeft ze ook aan dat er de komende tijd nog middelen beschikbaar zijn, om eventueel kostenstijgingen op te vangen. “Als er meerdere risico’s tegelijkertijd optreden, dan wordt het wel spannend. Maar we hebben in elk geval maatregelen voorzien voor situaties waarbij bijvoorbeeld aanbesteding van een bouwproject hoger uitvalt.”

Projecten vallen duurder uit
Een aantal grote projecten valt nu al duurder uit dan gedacht. Voor de drie bruggen over de Schie was de investering ruim 14 miljoen euro. De gemiddelde prijsontwikkeling op basis van de CBS-index is flink gestegen en ook andere kosten zijn gestegen. Hierdoor is er nu 3,5 miljoen extra nodig.

Volgens de wethouder laten juist dit soort projecten zien hoe geopolitieke spanningen doorwerken in lokale projecten. “We zien op heel veel plekken dat het inhuren van aannemers, materialen, het bouwen en het onderhoud echt duurder worden.”

Trots op afgelopen jaren
Voor Huijsmans is dit haar laatste kadernota als wethouder Financiën. Ze kijkt tevreden terug op de afgelopen bestuursperiode. “Door op tijd te acteren, kritisch te zijn in je prioritering op realistisch risicobeheersing, kun je ook betere keuzes maken met aandacht voor wat de stad nodig heeft. Daardoor hebben we nu een financieel stabiel beeld.”

Aan haar opvolger wil ze vooral meegeven om niet alleen naar de cijfers te kijken. “Start met bedenken wat belangrijk is voor je stad, wat je wilt bereiken en dan hoe je daarvoor de middelen gaat inzetten. Doe dit samen met de andere wethouders en de raad.”

“Ten slotte denk ook na over de lange termijn. Denk niet alleen wat we morgen nodig hebben, maar ook wat hebben we straks nodig en is daar dan voldoende voor gespaard.”

Gemeenteraad beslist in juli
Delft staat er financieel goed voor. Zo blijft er enige ruimte voor nieuw beleid. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen voor de komende jaren. Dit komt doordat de kosten toenemen en bijdragen van het Rijk nog onzeker zijn.

In juli gaat de gemeenteraad de kadernota bespreken. Als de raad akkoord gaat, is dat, samen met het nieuwe coalitieakkoord, de basis voor de begroting die de gemeente gaat opstellen voor 2027 en verder.