Het zomerreces zit erop en de Delftse politici staan klaar voor de aftrap van het nieuwe politieke seizoen. Omroep Delft maakt een rondje langs de velden in de gemeenteraad. Wat zijn de belangrijkste wedstrijden van deze politieke jaargang? Wie worden de sterspelers en wie gaan ons verbazen?

Na ruim een maand zomerstop betreedt de gemeenteraad dinsdag 1 september weer het politieke speelveld. Pro, D66 en STIP beginnen als hecht coalitieblok met een meerderheid op het scorebord. Ondertussen moeten de uiteenlopende oppositiepartijen, die voor een goed deel slechts één zetel hebben, elkaar nog zien te vinden. Kunnen zij samen kansen creëren of blijft de coalitie het spel dicteren? Dat is een van de belangrijkste vragen dit politieke seizoen.

Krijgt de oppositie ruimte om te scoren?
Of de oppositie dit seizoen punten kan pakken, hangt mede af van de ruimte die Pro, D66 en STIP haar geven. De nieuwe coalitie heeft beloofd voorstellen van andere partijen serieuzer te bekijken, maar verschillende oppositiepartijen willen eerst zien of dat ook werkelijk gebeurt.

“Een gemeenteraad hoort geen applausmachine voor het college te zijn”, zegt VVD-fractievoorzitter Tessa van den Berg. Zij hoopt dat per onderwerp andere meerderheden ontstaan en dat niet de afzender, maar de inhoud van een voorstel doorslaggevend wordt.

Ook Volt en de ChristenUnie verwachten samenwerking, mits de coalitie openstaat voor ideeën van kleinere partijen. De Partij voor de Dieren vat de gewenste speelstijl samen als ‘fair play van alle partijen’.

Hart voor Delft en Forum voor Democratie denken echter dat de coalitie weinig speelruimte gaat bieden. De SP ziet ondertussen dat Pro en D66 zich vooral tegenover FvD profileren en daarmee afleiden van onderwerpen als betaalbaar wonen en verdwijnende sportvelden.

Pro zegt niettemin open te staan voor serieuze voorstellen, “ongeacht coalitie of oppositie”, terwijl D66 samenwerking verwacht met wat fractievoorzitter Brendan Anlikwu “de andere positieve krachten in de raad” noemt. Ook STIP-fractievoorzitter Jelle Stap ziet ruimte voor samenspel: “Vaak wordt er hard gespeeld in de raadszaal, maar na het eindsignaal schudden we elkaar gewoon de hand en drinken we een drankje in de kantine.”

Wat worden de spannendste wedstrijden?
Een politiek seizoen telt veel dossiers, maar slechts enkele groeien uit tot echte krakers. Volgens de partijen moeten Delftenaren vooral letten op de strijd rond wonen, asielopvang en de financiële haalbaarheid van de plannen van het nieuwe college.

Wonen wordt vrijwel zeker een van de belangrijkste wedstrijden. Begin 2027 bespreekt de raad het volkshuisvestingsprogramma, waarbij volgens ChristenUnie-fractievoorzitter Emily Timmer aandacht nodig is voor groepen als ouderen, studenten, statushouders en Delftse jongeren.

Pro wil een actieplan voor 2.000 betaalbare woningen, zoals in het coalitieakkoord staat. D66 wil serieuze stappen zetten met dat actieplan en daarvoor 20 miljoen euro reserveren. Volt hoopt ondertussen vooral dat de woningbouwplannen ook echt worden uitgevoerd.

Vooral de verdeling van de schaarse woonruimte kan tot felle tackles leiden. “Wij vinden dat mensen die hier geboren en getogen zijn of al jarenlang wonen niet steeds achteraan mogen aansluiten”, zegt Jolanda Gaal van Onafhankelijk Delft Deze partij verzet zich net als Hart voor Delft en FvD tegen het geplande azc aan de Sportring.

Ook bij de programmabegroting wacht een krachtmeting. “De grote vraag wordt: hoe gaat het nieuwe college al zijn ambities betalen én daadwerkelijk uitvoeren?”, schrijft Van den Berg. Pro wijst zelf op de beperkte uitvoeringskracht van de gemeente en het CDA op financiële risico’s rond onder meer het warmtenet en Museum Prinsenhof.

Wie speelt zich in de kijker?
Niet alleen de onderwerpen, maar ook de spelers kunnen dit seizoen voor verrassingen zorgen. De fractievoorzitters mochten daarom een politicus van een andere partij aanwijzen die Delftenaren volgens hen in de gaten moeten houden.

Twee namen worden meer dan eens genoemd: Dianne Elsinga van Volt en Alany Reyes Pichardo van Pro. “Nieuw in de politiek, maar ze heeft laten zien vol energie te zitten”, schrijft Timmer over Elsinga, die ook door de Partij voor de Dieren wordt genoemd.

Dianne Elsinga van Volt vindt dat Reyes Pichardo opvalt bij Pro vanwege haar kennis van digitale vraagstukken. SP-fractievoorzitter Joost van der Sluis ziet haar samen met partijgenoot Simon de Rijk als een idealistische kracht binnen Pro. “Zij […] moeten de strijd aangaan tegen de verrechtsing van Pro en daarmee Delft.”

De VVD schuift D66-wethouder Sofie Koek en ChristenUnie-fractievoorzitter Timmer naar voren. Ze roemt Koeks inhoudelijke betrokkenheid en menselijkheid. Timmer noemt ze een ‘getalenteerd debater’. Pro kiest ondertussen voor Marianne Zinkweg van de Partij voor de Dieren, die volgens fractievoorzitter Rinske Wessels oprechtheid en humor weet te combineren.

Bij Hart voor Delft volgt dit seizoen een belangrijke wissel: Michiel Wiegman neemt het fractievoorzitterschap over van Bram Stoop en wordt daarom door CDA-fractievoorzitter Frank Visser aangewezen als speler om te volgen.

Welke verrassende uitslagen hangen in de lucht?
Een voorbeschouwing is niet compleet zonder gewaagde voorspellingen. “Rechten van de natuur worden officieel erkend in Delft”, voorspelt Marianne Zinkweg van de Partij voor de Dieren bijvoorbeeld. Hart voor Delft voorziet juist dat Delft opnieuw onder financieel toezicht van de provincie komt te staan.

Het CDA denkt dat enkele nieuwe wethouders het moeilijk krijgen in het debat. “Het zijn niet allemaal Marja van Bijsterveldts (voormalig burgemeester, red.) om het maar zo te zeggen”, schrijft Visser. Joost van der Sluis van de SP vreest mede daarom dat Pro weinig bereikt op het gebied van sport, cultuur en betaalbaarheid.

STIP verwacht dat bij de ontwikkeling van Schieoevers eindelijk een schop in de grond gaat. FvD voorziet conflicten over asielopvang, de energietransitie en het autoluwe beleid, terwijl Onafhankelijk Delft denkt dat onder meer de woningnood en het buitenzwembad niet langer kunnen worden ontweken.

Pro verwacht dat partijen gezamenlijk de stad besturen en daarmee mogelijk zelfs andere gemeenten inspireren. Of het combinatievoetbal wordt of een seizoen vol harde confrontaties, zal gedurende het seizoen blijken.