Na 77 jaar radio maken voor patiënten en zorginstellingen in Delft en omgeving heeft ziekenomroep RAZO besloten te stoppen. Redenen hiervoor zijn het tekort aan vrijwilligers en dalende luistercijfers. Op 31 mei klonk de laatste uitzending uit de studio aan de Kluizenaarsbocht.

Tussen stapels archiefdozen, oude documenten en herinneringen aan duizenden uren radio zijn bestuurslid Herbert Tieleman en vrijwilliger Peter Winters deze weken druk bezig met opruimen. In de studio van Zorgradio RAZO Delft wordt een geschiedenis van bijna acht decennia zorgvuldig uitgezocht en ingepakt.

Met het stoppen van RAZO Delft komt een einde aan een organisatie die sinds 1949 een rol speelde in het leven van patiënten, ouderen en zorginstellingen in Delft en omgeving.

Begonnen tussen tbc-patiënten
De geschiedenis van de RAZO begint in 1949 in het Groene Kruis-sanatorium aan de Van Miereveltlaan. Daar verbleven tuberculosepatiënten vaak maandenlang om te herstellen. Om hun verblijf aangenamer te maken, werd een ontspanningsgebouw neergezet, waar onder meer muziek werd afgespeeld en toneelvoorstellingen werden opgevoerd.

Meer dan honderd vrijwilligers
Toen het sanatorium verdween, verhuisde de omroep begin jaren zeventig naar het zusterhuis van het Bethelziekenhuis aan de Apothekersweg. In de decennia die volgden groeide de RAZO uit tot een begrip in de Delftse ziekenhuizen. Vrijwilligers bezochten dagelijks patiënten om verzoeknummers op te halen, maakten live-uitzendingen en verzorgden reportages.

“Als je wekenlang in een ziekenhuis moet liggen, kan een radio-uitzending de nodige afleiding bieden”, vertelt Tieleman.

Op het hoogtepunt waren meer dan honderd vrijwilligers actief. Naast uitzendingen vanuit de studio werden concerten opgenomen, reportages gemaakt en activiteiten georganiseerd in zorginstellingen. Zo trokken vrijwilligers met mobiele apparatuur langs zorginstellingen van Pieter van Foreest om muziekmiddagen te verzorgen voor bewoners.

De RAZO bleek bovendien een kweekvijver voor radiotalent. Verschillende vrijwilligers maakten later carrière in de mediawereld. Zoals radio-dj Sander Hoogendoorn die tijdens zijn middelbareschooltijd als technicus bij de omroep aan de slag ging. Tegenwoordig werkt hij voor radio Veronica.

Podcasts
Door de komst van televisie, telefoon en kortere ziekenhuisopnames liep het aantal luisteraars in de ziekenhuizen geleidelijk terug. Om relevant te blijven koos de organisatie rond 2010 voor een nieuwe koers.

Internetradio en podcasts werden steeds belangrijker. Wekelijks verschenen uitzendingen over zorgonderwerpen uit Delft en de regio. In totaal werden zo’n 390 podcasts geproduceerd. Die programma’s gingen onder meer over ouderenzorg, fysiotherapie en patiëntenorganisaties.

Vrijwilligers steeds schaarser
De coronapandemie betekende een definitief breekpunt. Activiteiten en programma’s kwamen stil te liggen en een deel van de vrijwilligers keerde daarna niet meer terug. In de jaren daarna wist de omroep niet meer op het niveau van vóór de coronatijd te komen.

Waar de organisatie ooit meer dan honderd vrijwilligers telde, waren dat er de laatste jaren nog rond de twintig. Uiteindelijk moest het bestuur concluderen dat voortzetting niet langer haalbaar was. “Dat was geen gemakkelijke keuze”, vertelt Tieleman.

Afscheid voelt dubbel
Met het stoppen van de RAZO verdwijnt opnieuw een ziekenomroep uit Nederland. Ooit waren er 150 van dit soort organisaties, tegenwoordig zijn er nog zo’n dertig over.

Dat de Delftse omroep het zo lang heeft volgehouden, schrijft Tieleman toe aan een combinatie van jarenlang zuinig financieel beleid, de medewerking van Reinier de Graaf en de tientallen betrokken vrijwilligers.

Voor Tieleman voelt het afscheid dubbel. “Aan de ene kant kun je het heel rationeel bekijken en zeggen: zo gaat het niet verder. Aan de andere kant, ben ik hier toch meer dan vijftig jaar mee bezig geweest. Het is inmiddels ook een stukje van mijzelf. Dus het grijpt mij echt aan.”