De verbouwing van het Rietveld Theater gaat naar verwachting meer kosten dan eerder was begroot. De mededeling leidde in de Delftse politiek direct tot kritische reacties en vergelijkingen met de veel duurder uitgevallen renovatie van Museum Prinsenhof. Volgens voorzitter Monique Eijkenboom van het Rietveld Theater ligt het verhaal echter genuanceerder. Een deel van de hogere kosten komt volgens haar voort uit bewuste keuzes om het gebouw duurzamer en breder bruikbaar te maken.

Hoeveel extra geld precies nodig is voor de verbouwing, is nog niet bekend. Ook ontbreekt vooralsnog een volledige uitsplitsing van de oorzaken. Dat voedt de onrust, zeker nadat de renovatie van Museum Prinsenhof vorig jaar negen miljoen euro duurder bleek te worden dan oorspronkelijk geraamd.

Toch gaat een vergelijking tussen beide projecten volgens Eijkenboom te snel. Het Rietveld Theater wordt vanaf het begin betrokken bij de plannen en wist daardoor al dat de oorspronkelijke raming waarschijnlijk niet het eindbedrag zou zijn. “Voor ons is het geen verrassing dat de verbouwing duurder uitvalt”, zegt zij. “Wij denken vanaf het begin mee over de verbouwing.”

Jarenlang weinig onderhoud
De gemeenteraad stemde in april 2025 in met een volledige verbouwing van het voormalige schoolgebouw aan het Rietveld. VVD, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft stemden tegen het plan, maar de rest stond erachter. Voor de verbouwing werd toen 4,8 miljoen euro uitgetrokken. In de voorbereiding werd gesproken over in totaal 5,7 miljoen euro aan kosten vanaf 2022, inclusief het ontwerp en de voorbereiding.

Dat het gebouw ingrijpend moet worden aangepakt, staat al langer vast. Het pand is sterk verouderd en voldoet niet meer aan de huidige eisen op het gebied van duurzaamheid, geluid, toegankelijkheid en binnenklimaat.Volgens Eijkenboom speelt bovendien mee dat er jarenlang nauwelijks groot onderhoud is uitgevoerd. “Dat kon je aan de buitenkant zien, maar ook tijdens de laatste voorstellingen in het gebouw. Dat maakt een verbouwing sowieso kostbaar.”

Van energielabel C naar A
Een tweede verklaring voor de hogere kosten is de keuze om het gebouw verder te verduurzamen dan aanvankelijk was voorzien. De plannen gingen eerst uit van energielabel C. De gemeente heeft inmiddels besloten om het theater na de verbouwing naar energielabel A te brengen.

Het bestuur van het theater staat achter die keuze, ook al betekent die een hogere investering. “Wij zijn heel blij dat de gemeente heeft besloten van energielabel C naar A te gaan”, zegt Eijkenboom. “We begrijpen dat daardoor de kosten stijgen. Maar het is ook niet meer van deze tijd om als overheid een gebouw te verduurzamen en dan bij energielabel C te stoppen.”

Daarmee bestaat een deel van de stijging volgens haar niet uit onverwachte bouwproblemen, maar uit een uitbreiding van de duurzaamheidsambitie. Die investering moet er bovendien voor zorgen dat het gebouw later minder energie verbruikt.

Ruimte voor de VAK
Ook de komst van de VAK heeft gevolgen voor de plannen. De instelling voor kunstonderwijs wil straks een deel van het vernieuwde Rietveld Theater huren voor muziek-, dans- en theaterlessen, repetities en uitvoeringen. De gemeenteraad hield bij het besluit over de verbouwing al rekening met de samenwerking tussen beide organisaties.

Om de lessen en repetities mogelijk te maken, zijn aanvullende voorzieningen nodig. Een voorbeeld daarvan is een flexibele wand, waarmee ruimtes op verschillende manieren kunnen worden gebruikt. Dergelijke aanpassingen stonden volgens Eijkenboom niet in het oorspronkelijke programma van eisen. “De VAK heeft begin 2025 aangegeven graag bij ons te willen huren. Daarvoor zijn enkele aanpassingen nodig. Dat maakt het plan duurder, maar het zorgt er ook voor dat het gebouw straks veel intensiever gebruikt kan worden.”

Een belangrijke reden voor de verhuizing is de geluidsisolatie. In het vernieuwde theater kan die volgens Eijkenboom zo worden aangebracht dat omwonenden weinig of geen hinder ondervinden van muzieklessen, repetities en voorstellingen. Het aanpassen van de huidige ruimtes van de VAK aan het Vesteplein zou volgens haar aanzienlijk kostbaarder zijn.

‘Een win-winsituatie’
De komst van de VAK levert het Rietveld Theater niet alleen extra activiteiten, maar ook huurinkomsten op. Dat moet bijdragen aan een stabielere exploitatie van het gebouw. “Voor de gemeente, de VAK en het Rietveld Theater is dit een win-winsituatie”, zegt Eijkenboom. “Het past binnen het idee van een Huis van de Podiumkunsten, waar amateurs en professionals elkaar ontmoeten. En voor onze exploitatie is het natuurlijk ook goed.”

De uitleg van Eijkenboom geeft meer inzicht in de inhoudelijke keuzes achter de hogere kosten. De politieke en financiële vragen zijn daarmee nog niet volledig beantwoord. Zolang een nieuwe raming en een volledige onderbouwing ontbreken, blijft onduidelijk hoeveel duurder de verbouwing uiteindelijk wordt en welk deel daarvan bestaat uit prijsstijgingen, extra wensen of tegenvallers.

Oplevering eind volgend jaar
Eijkenboom kijkt ondertussen vooral vooruit. Het theaterbestuur gaat ervan uit dat het vernieuwde gebouw eind 2027 wordt opgeleverd en dat het publiek vanaf 2028 weer aan het Rietveld kan worden ontvangen. “Dan staat er hopelijk een prachtig vernieuwd theater”, zegt zij. “Met mooie voorstellingen, maar ook met lessen en repetities. We hopen daar weer heel veel mensen te mogen verwelkomen.”