De naam ‘Van der Mandelezaal’ lijkt te verdwijnen uit Museum Prinsenhof. Dit deel van het voormalige klooster is vernoemd naar de in Delft geboren bankier Karel Paul van der Mandele (1880-1975). In de jaren 1930 richtte hij een stichting op, die zich inzette voor het behoud van het Prinsenhof. Maar de afgelopen jaren werd duidelijk dat Van der Mandele naast zijn liefdadigheid ook een dubieus oorlogsverleden had.

De binnenplaats van Museum Prinsenhof werd in 1996 overdekt met een glazen plafond. De ruimte die zo ontstond werd de Van der Mandelezaal genoemd.

In die tijd had Van der Mandele een glanzende reputatie. In het verleden maakte hij zich hard voor de restauratie van het Prinsenhof. Daarbuiten stond hij bekend als dé man achter het economische herstel van Rotterdam na de Tweede Wereldoorlog. Zo was hij een aanjager van belangrijke projecten op het gebied van infrastructuur, zoals de aanleg van de Van Brienenoordbrug en de Beneluxtunnel.

Naam moet weg na verbouwing
Maar nu lijken de gemeente en het museum in Delft van de naam af te willen. In gemeentelijke stukken over de huidige verbouwing van het Prinsenhof gaat het niet meer over de Van der Mandelezaal, maar over ‘de glazen zaal’.

De familie Hogenboom schonk in april 2026 acht miljoen euro voor de vernieuwing van de glazen zaal. Deze wordt tijdens de lopende verbouwing van het Prinsenhof omgebouwd tot een evenementenlocatie met moderne voorzieningen, een beter binnenklimaat en aangepaste akoestiek. Na de heropening begin 2028 moet de zaal ruimte bieden aan onder meer congressen, diners en huwelijken.

Ook zouden raadsleden in de zogeheten werkgroep Prinsenhof zijn geïnformeerd over een mogelijke naamswijziging. Hart voor Delft-raadslid Lisette de Jongh Swemer stelde naar aanleiding hiervan schriftelijke vragen aan burgemeester en wethouders (B&W).

Oorlogsverleden
Die politieke vragen wachten nog op antwoord. Daarom wil de woordvoering van de gemeente Delft nog geen toelichting geven op de mogelijke naamswijziging. Een mogelijke verklaring is dat relatief recent naar voren is gekomen dat Van der Mandele een omstreden rol had in de Tweede Wereldoorlog.

Waar de bankier in het verleden op een voetstuk werd geplaatst als verzetsheld en wederopbouwer, bleek de afgelopen jaren dat hij nauwe banden had met nazi-Duitsland.

Van der Mandele was zelf geen nazi, maar werkte vanuit economische belangen wel samen met de bezetter. Zo schetste onderzoeker Merel Leeman in 2023 in een interview met het AD.

Historicus Merel Leeman bracht in 2024 het oorlogsverleden van K. P. van der Mandele aan het licht in het boek De Keien. Al twee maanden na het bombardement op Rotterdam sprak hij tijdens een Duitse bijeenkomst over economische samenwerking met de bezetter. Als voorzitter van de Rotterdamse Kamer van Koophandel hielp hij daarna het Nederlandse bedrijfsleven in te passen aan de Duitse oorlogseconomie.

Van der Mandele was ook betrokken bij de Nederlandsche Handels-Hoogeschool, een voorloper van de Erasmus Universiteit. De opleiding moest ondernemers voorbereiden op de door de bezetter gewenste economische orde. Hoewel de particuliere hogeschool niet verplicht was Joodse medewerkers te ontslaan, werd hoogleraar Nico Polak toch weggestuurd.

Richting het einde van de oorlog steunde Van der Mandele het verzet financieel. Na de bevrijding kwam hij in de raad die ondernemers moest beoordelen vanwege samenwerking met de Duitsers. Zijn eigen rol bleef buiten schot, waarna hij vooral bekend kwam te staan als verzetsman en wederopbouwer.

‘Geen plek voor oude witte man’
Of deze ontdekking daadwerkelijk achter de keuze voor een nieuwe naam zit, wordt niet bevestigd door de gemeente. Raadslid De Jongh Swemer laat weten dat zij tot nu toe alleen te horen kreeg dat het gebruik van de naam ‘niet van deze tijd’ zou zijn.

Daarom was zij in eerste instantie niet blij met de voorgenomen naamswijziging. Haar bekroop het gevoel dat er een politieke keuze werd gemaakt om te bepalen dat er geen plek meer is voor een ‘oude witte man’.

“En dat vind ik niet kunnen”, zegt De Jongh Swemer. Als de keuze gebaseerd is op de controversiële rol die Van der Mandele speelde in de oorlog, heeft ze daar echter wel begrip voor.

Duidelijkheid na de zomer
Na het zomerreces zal meer duidelijk worden over de toekomstige naamgeving van de zaal in het Prinsenhof. Dan moet het stadsbestuur komen met antwoorden op de vragen van De Jongh Swemer.