Ruim zestig jaar na de aanleg van de eerste steen, is het op donderdag 20 juli zo ver. De miniatuurversie van de Nieuwe Kerk verhuist uit de achtertuin van bouwer Chris van der Sman (91). Zijn wens komt hiermee uit: zijn bouwwerk krijgt een bestemming in Delft.

Een tiental mensen staat vrijdagavond rond 21.30 uur bij de Botanische Tuin. Om hen heen staan afzetborden en verkeersregelaars die de weg vrijhouden. Een man op de fiets blijft even staan: “Wat is zo speciaal hier?” Een van de wachtenden roept terug: “De Nieuwe Kerk komt eraan!”

100.000 stenen
De vijf meter hoge kerk heeft jarenlang in de achtertuin van de Nootdorpse maker Chris van der Sman gestaan. Hij bouwde er 25 jaar aan. Voor de glas-in-lood ramen ging hij met kladblok naar de kerk om ze zo precies mogelijk na te maken, en de 100.000 stenen heeft hij stuk voor stuk neergelegd. De replica is precies twintig keer zo klein als het origineel.

Voor de buren was het werk het boegbeeld van de straat. “Menig auto bleef even stilstaan om de kerk van ome Chris te aanschouwen”, zegt Bram, die opgroeide naast het huis.

Delfts Erfgoed
Marcel Koelewijn, initiatiefnemer van de verplaatsing, was ook onder de indruk toen hij het werk voor het eerst zag. “Toon van de paardentram nam mij vier jaar geleden mee en ik wist meteen: ‘Dit is Delfts erfgoed. Dit hoort in Delft.’” Hij besloot een crowdfunding op te zetten om niet alleen de Nieuwe Kerk, maar ook Chris’ miniatuurversie van de Oude Kerk naar Delft te krijgen.

In augustus 2025 ging de actie van Koelewijn van start. Al snel kwamen er duizenden euro’s binnen. Begin juli 2026 stond de teller op een kleine 47.000 euro: genoeg om de 5,5 meter hoge versie van de Nieuwe Kerk naar Delft te verhuizen. Koelewijn hoopt echter dat het niet bij het tot nu toe ingezamelde bedrag blijft. Zijn wens is dat er nieuwe donaties komen, zodat ook de Oude Kerk van Van der Sman naar Delft kan.

Om de kerk tijdens de reis intact te houden, bouwden transportmedewerkers een constructie van staal en hout om de kerk heen. Een houten plaat aan de voorzijde moest voorkomen dat er takken tegenaan zouden slaan.

Toch ging het op bijna honderd meter afstand van Chris’ huis bijna mis. De windhaan kwam in een tak terecht en werd eraf geslagen. De vakwerkers zaagden ter plekke een extra houten plaat om het dak te beschermen. De haan werd snel gevonden en de reis kon zich voortzetten.

Stapvoets
Na twee uur wachten is de sfeer bij de Hortus Botanicus nog altijd gemoedelijk. Af en toe fietst iemand de richting op vanwaar de wagen komt. “Ze rijden stapvoets, moeten over de snelweg en langs allemaal kleine rotondes”, verklaart Chris’ schoonzoon de lange rit.

Rond 23.30 uur komen de zwaailichten de bocht om. Langzaam rijdt het voertuig met daarop het levenswerk van de Nootdorper langs de groep. “Kijk, al helemaal in thema”, zegt een vrouw en wijst naar een tak op het kerkdak.

In de nacht van 30 op 31 juli is de miniatuurversie van de Nieuwe Kerk succesvol in de Botanische Tuin geplaatst. Daar zullen studenten van de TU Delft proberen het uurwerk van de kerk weer op gang te krijgen. “Dat is zo mooi, hè”, zegt Chris. “Nu is ook het onderhoud gegarandeerd.”